Книга Львів 2013 Університет банківської справи Національного банку України



Сторінка22/42
Дата конвертації09.03.2016
Розмір8.62 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   42

Анджей Нєдужак,


доктор наук, професор

Люблінського Католицького університету

ім. Івана Павла ІІ,

факультет правничих та економічних наук,

м. Томашів Любельський,

Республіка Польща

РОДИНА ПЕРЕД ВИКЛИКОМ

ЗАРОБІТЧАНСЬКОЇ МІГРАЦІЇ

Zagadnienie migracji zarobkowych stanowi aktualnie jedno z najważniejszych zjawisk życia społecznego w Polsce. Emigracja to zjawisko społeczne znanym od bardzo dawna. Opuszczenie jednego kraju celem osiedlenia się w innym związane jest przede wszystkim z podjęciem pracy, organizacją swojego życia w nowym środowisku i dostosowaniem się do przepisów obowiązujących w nowy kraju czyli nowego prawa, kultury i organizacji. W kraju, do którego zmierzamy możemy osiąść na stałe lub przebywać czasowo. Emigracja może dotyczyć nie tylko stałych i bezpowrotnych wyjazdów, ale może być tylko czasowa i dotyczy wówczas przebywania za granicą przez czas określony tylko w celu podjęcia czasowej pracy zarobkowej. Pojęcie emigracji i migracji w niniejszym artykule będzie używane zamiennie.

Zwiększona częstotliwość ruchów ludności dotycząca zmiany miejsca zamieszkania rozpoczęła się już w epoce wielkich odkryć geograficznych. W Polsce największe ruchy emigracyjne były związane z sytuacją polityczną. Emigracja końca XVIII wieku była skutkiem utracenia przez Polskę niepodległości oraz walk o jej odzyskanie w licznych powstaniach narodowych. W okresie międzywojennym około pół miliona Polaków wyjechało do Francji, między innymi do pracy w kopalniach i na roli. Największa liczba Polaków przymusowo opuściła kraj w czasie trwania II wojny światowej i po jej zakończeniu. Druga połowa XIX wieku to przede wszystkim ogromna skala emigracji zarobkowej za ocean. Kolejna zwiększona fala migracji wystąpiła w okresie ,,Solidarności’’ i po zakończeniu stanu wojennego.

Przystosowanie się przez rodziny do warunków gospodarki rynkowej jest trudne. Wiele czynników niszczy w sposób radykalny warunki egzystencji i bytu rodziny, przede wszystkim utrudnia je pogłębiający się problem mieszkaniowy, pogorszenie dostępności usług, wysoka inflacja, ogólny spadek poziomu życia i poczucia bezpieczeństwa. Pociąga to za sobą potrzebę intensyfikacji migracji zarobkowych. Po włączeniu Polski w struktury Unii Europejskiej w 2004 roku, bezrobocie i niskie zarobki, przyczyniły się do nowej fali emigracji, zwłaszcza ludzi młodych. Występuje ona nadal i stała się dla kraju bardzo poważnym problemem społecznym i ekonomicznym. Zjawisko masowej migracji niesie za sobą wiele poważnych konsekwencji rodzinnych, społecznych i ekonomicznych dla całego kraju.7 Z problem tym boryka się wiele państw należących do Unii Europejskiej, które walczą z rosnącym bezrobociem oraz zmagają się z ogromnymi wydatkami by mu w zapobiegać. Dlatego niektóre państwa, jak na przykład Niemcy, starają się aby ich rynek pracy był jak najdłużej zamknięty lub tylko częściowo otwarty dla nowych mieszkańców Unii. Kraje takie jak Irlandia i Wielka Brytania pozwoliły od początku na pełne zniesienie barier w tym zakresie. Właśnie z tego powodu w tych krajach jest najwięcej naszych rodaków.

Definicja emigracji zarobkowej – na niej skupia się praca - nastręczała wielu problemów przede wszystkim ze względu na różnorodność kryteriów stosowanych w praktyce dla określenia tego zjawiska. Wiele z tych kryteriów, na przykład długość pobytu za granicą, rodzaj wykonywanej pracy, środki i warunki transportu, w dzisiejszej literaturze uważa się za nieistotne. Za główne kryteria migracji zarobkowej przyjmuje się: opuszczenie granic własnego państwa, dobrowolność wyjazdu, poszukiwanie za granicą źródła utrzymania. Migrację zarobkową można zdefiniować jako masowy i dobrowolny ruch poza terytorium własnego kraju mający na celu zdobycie za granicą źródła utrzymania.8

Wyjazdy zarobkowe są zakrojone na dużą skalę, jednak określenie dokładnych danych jest niezmiernie trudne.9 Według badań Pentora, co trzeci Polak powyżej 15 lat poważnie zastanawia się nad wyjazdem do pracy w Europie Zachodniej. Szacuje się, że od wejścia naszego kraju do Unii Europejskiej, w celach zarobkowych za granicę wyjechało blisko 2 miliony rodaków. Kryzys, który wbrew pozorom wydawał się zwiastować zmianę postaw emigracyjnych, nie wpłynął istotnie na zmianę sytuacji. Na alarm zaczynają bić analitycy gospodarki – ostrzegając, że odpływ fachowych kadr wpłynie na poziom PKB, przedsiębiorcy apelują – bo coraz trudniej znaleźć im wykwalifikowanych pracowników, ekonomiści i socjologowie – ostrzegają przed zbyt gwałtowną zmianą struktury demograficznej społeczeństwa. Coraz częściej do tych opinii dołączają psychologowie, którzy jednak zwracają uwagę na inne aspekty emigracji zarobkowej, niż te czysto gospodarcze – alarmują, gdyż kryzys dotyka rodziny.10 Degradacja współczesnej rodziny jest spowodowana przez niskie zarobki i wynikającą z nich nieustanną walkę o utrzymanie rodziny, pracę ponad siły, brak czasu, nieobecność, wyobcowanie z domu. Członkowie rodziny, by temu zapobiec decydują się na częste wyjazdy za granicę w celach zarobkowych.

W dobie globalizacji rynków pracy, migracje coraz częściej stają się rodzajem zwykłej życiowej aktywności, realizacją aspiracji, bądź planów życiowych rosnącej liczby obywateli naszego kraju. Wśród wielu skutków, jakie niesie ze sobą zagraniczny wyjazd, warto przyjrzeć się bliżej tym na podłożu osobistym, związanym z życiem rodzinnym. Często mimo poprawy sytuacji materialnej, życie rodzinne cierpi najbardziej. Prowadzi to do kryzysu instytucji rodziny, rozpadu więzi emocjonalnych, narastających kłopotów wychowawczych z dziećmi. Badania socjologiczne i psychologiczne dotyczące kondycji polskiej rodziny, wskazują, że to właśnie wyjazdy zarobkowe w dużej mierze prowadzą do osłabienia więzów uczuciowych tak ważnych dla trwałości wspólnoty małżeńskiej i rodzinnej. Najbardziej poszkodowaną grupą są przede wszystkim dzieci, tzw. eurosieroty. Mianem eurosieroctwa psychologowie określają zjawisko pozostawiania w kraju dzieci przez rodziców wyjeżdżających za granicę (do Anglii, Irlandii, Niemiec czy innych krajów), ponieważ ich zdaniem dzieci pozbawione stałego kontaktu nawet z jednym z rodziców czują się jak sieroty. Dzieci pozostawione bez właściwej opieki zaczynają mieć problemy z nauką, zdarza się że popadają w różnego rodzaju uzależnienia, stają się agresywne.

Istotnym elementem intensywnego wzrostu skali emigracji w tak krótkim czasie są jego skutki zarówno dla gospodarki jak i dla społeczeństwa, w tym w szczególności dla funkcjonowania rodziny. Wiedza o rodzaju i skali problemów, związanych z migracjami zagranicznymi jest stosunkowo uboga. Ze statystyk wynika, że większość interwencji związanych z wykroczeniami nieletnich dotyczy coraz częściej nieletnich pozostawionych bez opieki. Do pracy za granicę wyjeżdża wielu Polaków. Za chęć lepszego życia dla rodziny małżeństwa, często za rozłąkę płacą wysoką cenę; pogłębiają się kryzysy małżeńskie, następuję zerwanie więzi z dziećmi. Poprzez fizyczną rozłąkę dokonuje się podział rodziny. Podstawowym powodem skłaniającym do wyjazdu jest zła sytuacja materialna, a także brak bliskiej więzi w małżeństwie. Wyjazd powoduje pogłębienie kryzysu w instytucji rodziny.

Przeanalizujmy teraz funkcje do których została powołana rodzina, rodzaje więzi jakie tworzą się po między jej członkami, oraz negatywne skutki zaniedbywania istotnych sfer rodzinnych. Rodzina jako wspólnota jest zbudowana na małżeństwie, które będąc głęboką jednością życia wyrastającą z dopełniania się mężczyzny i kobiety tworzących nierozerwalny, dobrowolnie zawarty, publicznie wyrażony związek małżeński, jest otwarta na pokazywanie życia i przyjęcie potomstwa. Rodzina jako wspólnota wymaga od swych członków, przede wszystkim rodziców, integralnego zespolenia celów i dążeń, podejmowania na jej rzecz działań dobrowolnych, ale wynikających z poczucia wewnętrznej konieczności. Rodzina to wspólnotą miłości i solidarności, przekazującą wartości kulturowe, etyczne, społeczne, duchowe, religijne, konieczne do rozwoju człowieka. Tom właśnie we wspólnocie rodzinnej wzrasta spójność, jeśli zaspokaja ona wspólne dla wszystkich potrzeby bezpieczeństwa i miłości, a pozytywne uczucia przeważają nad negatywnymi, a także gdy rodzina ma wspólne ideały i zainteresowania, atmosferę cechuje poczucie życzliwości, równości i sprawiedliwości, są przeżywane wspólne ceremonie i uroczystości. Dynamika oddziaływań rodzinnych wynika z całokształtu wzajemnych odniesień, postaw, działań i zachowań wpływających na kształtowanie osobowości dzieci, zaspakajanie ich potrzeb, kształtowanie określonego systemu wartości norm, światopoglądu.11 Nieobecność jednego z małżonków powoduje, że rodzina zatraca swoją pierwotną funkcję i zaczyna „umierać”. Migracja zarobkowa w istotny sposób ogranicza możliwość wzrostu rodziny.

Więzi rodzinne powstają w wyniku zespolenia oddziaływań wielu czynników: biologicznych, ekonomicznych, społecznych. Wspólnota rodzinna jest pogłębioną i poszerzoną wspólnotą małżeńską, w której małżonkowie są równocześnie rodzicami. Wspólnota ta ma charakter stosunków międzyosobowych bezpośrednich, z głębokim akcentem emocjonalnym. Wynika z tego, że członków rodziny wiążą wzajemne zależności, mianowicie jedni dla drugich stanowią źródło zaspokojenia różnorodnych potrzeb. Wyróżnia się kilka rodzajów więzi w rodzinie: ekonomiczną, opiekuńczą, prokreacyjną, seksualną, kontrolną, socjalizacyjno-opiekuńczą, kulturową, towarzyską, emocjonalno-ekspresyjną. Więź ekonomiczną wyraża się we wspólnocie gospodarczej i majątkowej. Oparta jest więc o wszelkie czynności związane z zaspokajaniem potrzeb materialnych. W jej zakres wchodzą też wszelkie czynności usługowe wobec członków rodziny. Więź opiekuńcza przejawia się w zapewnieniu pielęgnacji i opieki w stosunku do dzieci i innych członków rodziny. Więź prokreacyjna związana jest zaspokojeniem potrzeb macierzyństwa i ojcostwa oraz zapewnieniem ciągłości biologicznej społeczeństwa. Więź seksualna, związana z prokreacyjną, wyraża się w zaspokojeniu popędu seksualnego małżonków.

Więź kontrolna przejawia się we wzajemnej kontroli współmałżonków dotyczących między innymi kontaktów poza rodziną, a także we wzajemnym stosunku do akceptowanych społecznie norm obyczajowych, prawnych, religijnych, moralnych, regulujących zachowania poszczególnych osób w obrębie rodziny i poza nią.

W skład więzi socjalizacyjno-opiekuńczej wchodzą wszystkie działania ukierunkowane na stworzenie możliwości pełnego rozwoju osobowości dziecka, ukształtowanie przyjętego przez rodziców światopoglądu, przygotowanie do pełnienia ról społecznych i umiejętności współżycia społecznego, czyli przygotowanie do życia w danej społeczności. Powiązania tego typu dotyczą nie tylko dzieci, ale także dorosłych członków rodziny. Więź kulturowa przejawia się głównie w relacjach do trwałych wartości kultury narodowej takich jak: tradycja, zwyczaje i obyczaje wytwarzane i kultywowane przez dane małżeństwo i rodzinę.

Więź towarzyska obejmuje działania związane z zaspokojeniem potrzeby kontaktu z innymi o charakterze towarzyskim. W jej ramach mieści się wspólne spędzanie czasu wolnego, organizowanie wyjazdów urlopowo-wakacyjnych, organizowanie zabaw, gier towarzyskich i innych form spędzania wolnego czasu. Wyrazem więzi emocjonalno-ekspresywnej małżonków jest przede wszystkim dążenie do zaspokojenia potrzeb emocjonalnych (miłości, przyjaźni, kontaktu). Ten rodzaj więzi przejawia się też w ekspresji, czyli uzewnętrznianiu osobowości w sytuacjach codziennych, ważnych i mniej ważnych oraz we wzajemnej akceptacji.

Poszczególne typy więzi są zintegrowane w ramach swoistego systemu, który tworzy się w każdym życiu małżeńsko-rodzinnym. Dynamika, intensywność występowania każdej z nich nie jest stała. Uzależnione jest to od okoliczności i sytuacji dotyczących określonych warunków życia zaistniałych w małżeństwie i rodzinie. Mimo wszystko najbardziej charakterystyczną więzią dla rodziny jest jej więź uczuciowa, której źródłem są uczucia wiążące rodziców między sobą. Rodzina jest miejscem przepływu uczuć, które określa właściwą dla danej rodziny atmosferę. Niezakłócony przepływ uczuć sprzyja prawidłowemu wzrastaniu członków rodziny.12 Jeśli wymienione więzi nie występują w rodzinie lub są w znacznym stopniu zachwiane powoduje to powolny, ale systematyczny rozpad rodziny. Sprzyjającymi okolicznościami do takiej sytuacji są wyjazdy zarobkowe małżonków. Emigracja sprawia, że dosłownie żadna, ale dosłownie żadna więź nie ma racji bytu między członkami rodziny. Nawet więź ekonomiczna nie jest pogłębiana i rozwijana poprzez emigrację zarobkową.

Wpływ na taki stan rzeczy ma między innymi stosunek rodziny do tradycji, który uległ zmianie. Wszystko, co tradycyjne, ludzie określają jako stereotypowe. Nie kultywują tradycji, nie przekazują jej dzieciom, nie tłumaczą swoim pociechom jej znaczenia, a wszystko dlatego, że nie ma na to czasu. Taki model rodziny wyłania się na pierwszy plan wśród społeczeństwa, które jest nakierowane na zysk. Emigracja zarobkowa jest tego po części przykładem. Często się zdarza, że rodzice wyjeżdżają licząc na szybkie wzbogacenie się, ale jest to czynione kosztem więzi rodzinnych. Takie zachowania powodują, iż więź rodzinna jest znikoma. Nie może być ona jednak inna jeśli członkowie rodziny spędzają ze sobą niewiele czasu, lub są po prostu nieobecni w swoim życiu. Z tych samych powodów rodzice nie są autorytetami dla swoich dzieci, gdyż dzieci najzwyczajniej swoich rodziców nie znają. W taki sposób wygasają uczucia, przywiązania, przynależności i sentymenty rodzinne. Zanika rodzina jako wartość. Polska rzeczywistość coraz częściej pokazuje, że w takich sytuacjach dzieci wychowuje ulica, starsi koledzy, środki masowego przekazu, Internet. Jest to spowodowane tym, że te czynniki nigdy nie zawodzą, zawsze są na miejscu i wtedy, kiedy dzieci ich potrzebują są po prostu do dyspozycji przez całą dobę.13

Na szczególną uwagę w temacie emigracji zarobkowej zasługują dzieci (wspomniany wcześniej problem eurosierot). Rodzina jest pierwszym środowiskiem z którym dziecko się styka i w którym się wychowuje. To w nim są nawiązywane przez małego człowieka pierwsze kontakty z innymi ludźmi, zdobywane pierwsze doświadczenia z dziedziny współżycia społecznego. Wszystkie te relacje stają się podwaliną i zaczątkiem jego rozwoju społecznego. Rodzina chcąc normalnie funkcjonować w społeczeństwie i mieć udział w kształtowaniu choćby niewielkiej dziedziny życia społecznego, przyjmuje podstawowe wartości, normy, wzory zachowań tegoż społeczeństwa, przyswaja sobie, przynajmniej w zarysach, jego historię, przestrzega obowiązujących w nim praw, obyczajów, świąt, korzysta z funkcjonujących w nim instytucji. Całe to dziedzictwo kulturowe rodzina wykorzystuje dla własnego funkcjonowania i przekazuje je młodemu pokoleniu, w którym stopniowo kształtuje się poczucie tożsamości ze społeczeństwem, w którym żyje. W taki sposób rodzina stanowi podstawę ciągłości kultury społeczeństwa i gwarantuje mu trwanie.14 Wynika to z tego, iż rodzina jest grupą o specyficznej sile oddziaływania. Siła ta ma wielki wpływ na kształtowanie się ludzkiej osobowości, stosunek człowieka do siebie, innych ludzi, świata oraz postrzeganiu swojej roli w społeczeństwie. Dlatego jakość rodziny ma fundamentalne znaczenie zarówno dla tworzących ją osób, jak i dla całego społeczeństwa. Pozbawienie dziecka opieki, bezpieczeństwa, uznania, poszanowania godności oraz stabilizacji życiowej, a także niepewność w stosunku do osób najbliższych ujemnie oddziałuje na formowanie się osobowości.

We współczesnym świecie istnieje wiele zagrożeń dla rodziny, a zatem i sytuacji dziecka. Emigracja zarobkowa wydaje się być aktualnie jednym z ważniejszych problemów dotykających polskie rodziny. Rodziny takie z uwagi na sposób funkcjonowania przypominają rodziny niepełne. Z przyczyn społeczno – ekonomicznych niektórzy rodzice w nadmiernym stopniu pochłonięci są przez pracę zarobkową i z tego powodu niewielką ilość czasu poświęcają własnym dzieciom, które szczególnie w wieku dorastania i kształtowania się osobowości wymagają zwiększonej uwagi. W literaturze psychologicznej i pedagogicznej można znaleźć wiele opracowań prezentujących związek pomiędzy zaburzonym funkcjonowaniem rodziny a występowaniem patologicznych zachowań wśród dzieci i młodzieży. Wynika to z faktu, że każdy przypadek długiego rozdzielenia rodziny jest dla dziecka traumatycznym przeżyciem, nawet w sytuacji wyjazdu tylko jednego z rodziców. Rodzice są pierwszym środowiskiem, z jakim styka się dziecko. W nim kształtuje się jego osobowość, późniejsze relacje z ogółem społeczeństwa i własnymi dziećmi. Emigracja najbliższych jest sytuacją w której dziecięcy świat traci swą beztroskę. Powszechnie wiadomo, iż dzieciństwa nie można nadrobić. Każde dziecko źle znosi rozłąkę i choć ma rodziców, czuje się jak sierota. Stres i cierpienie są okazywane w różny sposób. Dzieci zaczynają się gorzej uczyć, wagarować, popadać w uzależnienia, szukać poczucia bezpieczeństwa w grupach nieformalnych. W niektórych przypadkach stają się agresywne lub wchodzą w konflikt z prawem. Brak rodzica w domu wywiera ogromny wpływ na proces socjalizacyjno – wychowawczy dzieci i młodzieży. Dzisiejsza rodzina często napotyka na swojej drodze problemy, które są ponad jej siły i możliwości. W niewątpliwie bardzo trudnym położeniu znajduje się dorastające pokolenie ludzi młodych. Współczesna rodzina coraz rzadziej jest dla młodego człowieka punktem odniesienia i miejscem w którym może szukać oparcia w trudnych chwilach swojego życia.15

Państwo jak dotąd niewiele robiło z problemem eurosieroctwa. Problemy z tym związane dotychczas były bagatelizowane. Tymczasem coraz więcej polskich dzieci znajduje się w domach dziecka lub u rodzin zastępczych dlatego, że nie interesują się nimi rodzice pracujący za granicą. W czasie, gdy politycy debatują, w domach dziesiątki tysięcy dzieci są dotykane przez traumę osamotnienia. Jedne zamykają się w sobie, inne zaś korzystają z braku kontroli. Nagłe ,,osierocenie’’ wywiera istotny wpływ na psychikę i rozwój emocjonalny dzieci. Jak zostało wspomniane wyjazd rodzica za granicę to szczególnie mocne i negatywne doświadczenie dla dzieci. Na szczęście politycy zaczynają coraz częściej zdawać sobie z tego sprawę i dostrzegają negatywne konsekwencje zaistniałej sytuacji. Rząd, aby przeciwdziałać rozwijającemu się problemowi eurosierctwa, formułuje plany mające na celu zapobieganie emigracji zarobkowej. Są to między innymi pomysły mające na celu: ułatwienie założenia działalności gospodarczej w Polsce, uznanie doświadczenia zdobytego za granicą tak, aby również Polacy zajmujące wysokie stanowiska mogli bez obaw powrócić, ułatwienie wszelkich formalności urzędowych związanych z powrotem do kraju, kampania promocyjna ukazująca emigrantów, którzy po powrocie odnieśli sukces.

Statystyki pokazują, że coraz więcej Polaków powraca do Polski z zagranicznej emigracji. Rząd próbuje podejmować decyzje mające na celu ułatwienie Polakom powrót z zagranicy, tymczasem eurosierot jest coraz więcej. Badania przeprowadzone przez Fundację Prawo Europejskie mówią o 100 tysiącach porzuconych bądź podrzuconych na wychowanie rodzinie, dzieci. Wnioski z badań przerażają. W 110 tys. rodzin brakuje przynajmniej jednego rodzica, który zarabia za granicą. W wielu brakuje obojga rodziców. Dzieci najczęściej pozostają w czasie nieobecności rodziców pod opieką dziadków, wujków a nierzadko nawet sąsiadów. Zdarzają się też takie przypadki, kiedy zaledwie 18 letni młody człowiek zajmuje się sam wychowaniem reszty rodzeństwa - nierzadko licznego. Efektem eurosieroctwa i braku opieki jest wagarowanie, opuszczanie się w nauce, porzucanie szkoły, wcześniejszy kontakt z alkoholem, używanie narkotyków i wchodzenie w środowiska patologiczne.

Sytuacje „eurosierot” są przeróżne i nieraz bardzo skomplikowane. Nierzadkie są przypadki, że dzieci są pozostawione pod opieką dziadków . Matka będąca na emigracji przez 8 lat widziała się z dziećmi w sumie przez tydzień czasu, natomiast ojciec nie utrzymuje kontaktów. Zdarza się też, że dzieci pozostają pod opieką ojca, a matka wyjeżdża za granicę. Po kilku latach za granicą zakłada nową rodzinę. Do Polski przysyła paczki. Ojciec pije. Występują też sytuacje, w których ojciec wyjeżdża za granicę, po kilku miesiącach ściąga do siebie żonę a dzieci pozostają pod opieką dziadków, starszego rodzeństwa. Często w takich sytuacjach „rodzice zastępczy” nie radzą sobie z zaistniałą sytuacją i z trudem wychowywania dzieci, których osobowość i światopogląd dopiero się kształtuje. Wspomniane problemy z nauką i sięganie po niedozwolone środki są bardzo często wynikiem buntu i sprzeciwem wobec zaistniałej sytuacji. Dzieci, które w rzeczywistości nie radzą sobie z zaistniałą sytuacją starają się zwrócić na siebie uwagę przez sprawianie problemów wychowawczych. Takie są między innymi skutki emigracji zarobkowej. Podobne przypadki zdarzają się w całym kraju. Osierocone dzieci mają zaś trudności w szkole, przeżywają problemy emocjonalne, bywa też że podejmują próby samobójcze. Ciemne strony emigracji zarobkowej dopiero teraz zaczynają wychodzić na światło dzienne. Dla dziesiątek tysięcy dzieci jest już jednak za późno.16

Nie ulega wątpliwości, że emigracja zarobkowa jest współczesną patologią obecną w naszym społeczeństwie. „Eurosieroctwo” to twór naszych czasów, z którym trudno walczyć, co pokazuje obecna sytuacja w Polsce i rosnąca liczba dzieci, których przynajmniej jeden z rodziców jest na emigracji. Rodzina bez bliskiej obecności usycha i traci swoją wartość do której została powołana. Zarobione pieniądze na emigracji nie rekompensują straconych chwil, gdyż są one bezcenne. Efekty emigracji zarobkowej dopiero zaczną się uwidaczniać. Zadaniem państwa powinno być zminimalizowanie negatywnych skutków dla ogółu społeczeństwa, a w szczególności dla dzieci dotkniętych syndromem „eurosieroctwa”. Wszelkie reklamy „szczęśliwej, uśmiechniętej rodziny” pokazywane we wszystkich mass mediach, niech w końcu dla każdego dziecka w Polsce nie będą tylko mamą i tatą z obrazka, ale żywym przykładem miłości i obecności w ich codziennym życiu. Polska dzięki zjawisku „eurosieroctwa” nie może się stać państwem ludzi ciągle wyjeżdżających za chlebem i po lepsze życie, to nasze wspólne zadanie – do odrobienia na dziś.

Summary

The author of the article discusses the current problem of economic emigration and its negative consequences. In the beginning, he briefly describes the history of emigration and the reasons of its presence in Poland. Then, he proceeds to define the notion of emigration focusing on economic emigration, its reasons and consequences on the society. The author attempts to define a new occurrence – “euro-orphanhood”, which came into being in Polish society as a result of the increasing number of children devoid, at least, of one parent by reason of economic emigration. The article also discusses the functions of family and the bonds which should be shaped between its members. It is proved that a trip abroad for economic reasons exerts destructive impact on the whole family – the spouse, children and their surroundings. The author of the article characterizes the impact of economic emigration on children, who are often unable to cope with emotional abandonment caused by the absence of the whole family.



Список використаної літератури

  1. Dyczewski L., Rodzina twórcą i przekazicielem kultury. Lublin 2003.

  2. Janeczek J., Rodzina dla Europy czy Europa dla rodziny? = Rodina pro Evropu nebo Evropa pro rodinu?, Oficyna Wydawnicza "Impuls", Kraków 2006.

  3. Janowska H., Emigracja zarobkowa z Polski 1918-1939, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1981.

  4. Korba A., Rodzina, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne - Polwen, Radom 2006.

  5. Pestka D., Rodzina w obliczu migracji zarobkowej (w:) Colloquium Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych, Kwartalnik 1 (5)/2012.

  6. Stal J., Osewska E., Rodzina - bezcenny dar i zadanie,Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne - Polwen, Radom 2006.

  7. Tazbir J. i inni, Emigracja - zagrożenie czy szansa?, IPWC, Warszawa 2004.

  8. www.malopolska.edu.pl, Leśniak M., Emigracja zarobkowa – rodzina polska w nowej rzeczywistości społeczno-wychowawczej.

  9. www.wyborcza.pl

  10. http://www.biomedical.pl

  11. http://weblog.infopraca.pl

  12. http://ekonomia.opoka.org.pl



Олексій Володимирович Кузнєцов,

доктор економічних наук, провідний науковий співробітник відділу глобальних систем сучасної цивілізації Інституту світової економіки і міжнародних відносин НАН України, м. Київ
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   42


База даних захищена авторським правом ©refs.in.ua 2016
звернутися до адміністрації

    Головна сторінка